Nieuw sponsorproject
vrijdag 3 februari 2012
Tijdens de ambassadeurstref op 21 januari jl. heeft Wim Hendriksen het nieuwe project waar we ons voor gaan inzetten bekend gemaakt. In overleg met het KWF hebben we gekozen voor het project "verfijning van de radiochemotherapie bij alvleesklierkanker", dat uitgevoerd wordt in het AMC te Amsterdam.
Het onderzoeksteam staat onder leiding van Dr. A. Beil.
Hieronder volgt een inhoudelijke beschrijving van het onderzoek.
"Dose-guided adaptive radiotherapy for pancreas cancer, using Cone Beam CT"
Algemene gegevens:
Projectcode: UVA 2011-5271
Titel project: "Dose-guided adaptive radiotherapy for pancreas cancer, using Cone Beam CT".
Projectleider(s): Dr. A. Bel, prof.dr. Paul Fockens, dr. G. van Tienhoven.
Instituut: Academisch Medisch Centrum
Onderzoeksperiode: 48 maanden
Soort onderzoek: Translationeel Klinische Gerelateerd onderzoek
Startdatum: nog niet gestart
Status: aanvraag toegekend
Tussentijds evaluatie rapport 2013/2014
Eindverslag: 2016
Totaal budget: € 553.300,-
Verslag
Achtergrond
Vergeleken met andere kankersoorten in de Westerse wereld blijft de prognose van het pancreascarcinoom extreem slecht. Dit is al decennia onveranderd. De enige behandeling met curatieve opzet is chirurgie maar slechts een klein deel van de patiënten kan geopereerd. Recente literatuur suggereert dat neoadjuvante RCT een mogelijk voordeel heeft voor borderline resectabele pancreas kanker. Toch zijn de voordelen tot dusver beperkt en RCT moet worden verbeterd. Echter, de nabijheid van diafragma en darmen resulteert in grote positievariatie van de pancreas en omringende organen tijdens bestralingen.
Doel
Doel van dit project is de uitkomst van de behandeling van het pancreascarcinoom met radiochemotherapie (RCT) te verbeteren. Hierbij moet de 'veiligheidsmarge' rondom de tumor voor bewegingsonzekerheden zo klein mogelijk worden gemaakt zodat het omliggende gezonde weefsel gespaard wordt. Dit maakt in een verhoging van de tumordosis mogelijk.
Plan van aanpak
In dit project bouwen we voort op enkele lopende ontwikkelingen:
Modernere bestralingstechnieken worden (verder) geïntroduceerd. Dit maakt een betere sparing van gezond weefsel mogelijk.
Een pilot-project waarbij markeringen in de tumor worden ingebracht om de positie voor en tijdens de bestraling te zien.
Beschikbaarheid van op de linac gemonteerde CT's (CBCT) voor dagelijkse positieverificatie.
Analyse markeringen
De geschiktheid voor visualisatie van de markeringen tijdens de behandeling zullen worden geëvalueerd voor 20 patiënten. Gegevens over de positievariatie van de pancreas en de omringende organen zullen worden verzameld. Om het effect van ademhaling (intrafractionele beweging) op de tumor-positie te zien wordt gebruik gemaakt van 4DCT. Hiermee wordt een CT gemaakt per 'stukje' van de ademhaling.
CBCT wordt dagelijks herhaald tijdens de behandeling. De data zal worden gebruikt om geschikte veiligheidsmarges voor de tumor te bepalen.
Risico-organen en adaptieve procedure
Enkele organen (nieren, lever) rondom de pancreas zijn stralingsgevoelig en moeten zoveel mogelijk gespaard worden. Deze organen zijn op CBCT vaak niet goed te zien. Met een biomechanisch model (BM) wordt deze positie voorspeld, waarbij met de zichtbare anatomische punten op CBCT een schatting van de orgaanposities gedaan wordt.
We zullen een methode ontwikkelen om CBCT voor dosisberekening te gebruiken. In combinatie met het BM zal de feitelijke dosisafgifte tijdens de behandeling worden bepaald. Een eventuele verbetering met een adaptieve procedure zal gesimuleerd worden. Mogelijk leidt dit tot een herplanning tijdens de behandeling met een correctie voor over- of onderdosering. De procedure zal vervolgens klinisch worden uitgevoerd.
Mogelijke uitkomst
Analyse van de 4DCT en CBCT data maakt een definitie van de tumormarges voor intra- en interfractionele beweging mogelijk. Met een model wordt de posities van stralingsgevoelige organen voorspeld. Vervolgens wordt een optimale adaptieve strategie ontwikkeld die een nog kleinere marge mogelijk maakt. Belangrijkste resultaat is een nauwkeuriger bestraling van de tumor en minder schade aan het omringende gezonde weefsel. Dit kan mogelijk leiden tot een hogere dosis en een beter overleving van de patiënten.